Bugun...


Akıncı: Anastasiadis’in ‘desantralizasyon'u hakkında hiçbir şey bilmiyoruz!

Akıncı: Anastasiadis’in ‘desantralizasyon'u hakkında hiçbir şey bilmiyoruz!
+ -

 

Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı, federasyonun, iki devlet çözümünün alternatifi olmadığını, statükonun alternatifi olduğunu söyledi.

Güney Kıbrıs’ta yayımlanan Politis Gazetesi’ne mülakat veren Akıncı; “Bu nedenle siyasi eşitliğe sahip iki kesimli, iki toplumlu federasyonu, bir Avrupa devletini tercih ediyorum” dedi.

‘ZARARI SADECE BİZE DEĞİL’

Gazetenin Bir sorusuna karşılık; statükonun devamının, kısa vadede Kıbrıslı Türklerin çıkarları için, uzun vadede ise Kıbrıslı Rumlar için de hiç iyi olmayacağına inandığını belirtt.

Rum lider Anastasiadis’in yetkileri kurucu devletlere vermeyi mi istediğini soran Akıncı, “Birbirimizi anlayabilmek için somut fikirler istiyoruz. Hedef sadece AB’de, BM’de ortak temsiliyet ve her iki tarafın da rızasına ihtiyaç olmaması için (merkezî hükümette) çok kısıtlı yetkiler ise o zaman iki devletten söz ederiz. Fikri buysa, bize söylesin ki iyi niyetle değerlendirelim” ifadelerini kullandı.

POLİTİS: MESAJLARINI TEKRARLADI

Cumhurbaşkanı Akıncı’nın Rum kamuoyuna vermek istediği birçok mesajı Politis aracılığıyla tekrarladığına dikkat çeken gazete, başlıca mesajının da, Rum Yönetimi Başkanı’na, desantralizasyon önerisini ayrıntılı izah çağrısı ile Kıbrıslı Türklerin siyasi eşitliğine saygı gösterileceğine ve Kıbrıslı Türklerin rakip değil ortak olacağına dair yakınlaşma net olmadan garantiler konusunu görüşemeyeceği olduğunu yazdı.

Gazete röportajı okurlarına manşetten “Kıbrıs Sorunu Uzatmaları Oynuyor… Mustafa Akıncı’dan Politis’e Özel Röportaj… Nikos Anastasiadis’le Görüşmede Desantralize Federasyonu Netleştirmek İstiyorum… Siyasi Eşitlik Konusu Netleşmeden Garantiler Başlığına Girmek Niyetinde Değilim… İki Devlet Çözümünü Reddediyorum. Bugünkü Fiili Durum Ancak Bir Federasyon Çözümüyle Devrilebilir” başlık ve spotlarıyla aktardı.

‘LUTE ORTAK ZEMİN ARIYOR’

BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs geçici özel danışmanı Jane Holl Lute’un geçen hafta gerçekleştirdiği iki görüşmenin sonucu sorulduğunda, Lute’un ortak zemin bulmaya çalıştığına işaret eden Akıncı “bunca yıldır tavrımızın ne olduğunu, hangi konuların bizim için önemli olduğunu biliyorsunuz, öteki taraf için hangilerinin önemli olduğunu biliyoruz. Nerede olduğumuzu anlamaya çalışıyoruz çünkü siyasi eşitlikten söz ederken aynı şeyi mi kast ettiğimizi bilmiyoruz” dedi, şunları ekledi:

“Söz ettiğimiz kararların oy çokluğuyla alınması ise o zaman sözünü ettiğimiz üniter devlettir. Merkezî hükümette ortak yetkilerimiz olmazsa o zaman sözünü ettiğimiz iki devlettir. Ancak bir federasyondan söz ediyorsak, her iki tarafın da etkin katılımına ihtiyacımız var.”

Gazetenin, “ancak anladığımız kadarıyla ortak zemin var. Anlaşmazlığımız etkin katılımın derecesiyle ilgili. Siz Kıbrıslı Türklerin bütün düzeylerde bir olumlu oyu olsun istiyorsunuz, Sayın Anastasiadis sadece hayati öneme sahip konularda diyor” görüşü üzerine Akıncı, şunları dile getirdi:

‘BENİM İÇİN HAYATİ OLAN SENİN İÇİN OLMAYABİLİR’

“Burada, enerji hayati öneme sahip bir konu mu diye sorarım. Maalesef bu konunun, Türk tarafının merkezî hükümetin işleyişini engelleyebileceğine örnek mesele gösterildiğini görüyoruz. Enerji politikasının hayati önemi varsa o zaman biz de katılmalıyız.

Sağlık, eğitim, kültür, spor gibi konuları üstlenecek iki oluşturucu devlet olacak, merkezî hükümetin her iki tarafı da ilgilendiren konularda merkezî yetkileri olacak. O zaman bunlardan bazılarını toplumlardan biri için hayati, öteki için hayati olmayan olarak farklılaştırma çabasının mantığı nedir?

Unutmayınız ki mesele sadece temsiliyet değil, 1990’lı yıllardan beri BM parametresi olan karar alımlarına etkin katılımdır. Keza Bakanlar Kurulu kararları düzeyinde bir olumlu oy yakınlaşma oldu, nasıl olur da yürütme düzeyinde kabul edilir de daha az önemli organlarda kabul edilmezi anlamadığımı Sayın Anastasiadis’e sıklıkla söyledim.

Ancak şu anda merkezî hükümette bile uzlaşılmadığını anlıyoruz. Her şeyin basit çoğunlukla geçebildiği bir Bakanlar Kurulu toplantısı düşünün. Bu, federasyon değil üniter devlettir. Kıbrıslı Türkler yıllardan beridir kurucu devletlere, Kıbrıslı Rumlar da geleneksel olarak merkezî hükümete daha çok yetki istedi. Merkezî hükümette yaklaşık 23 yetki var.

Şimdi Sayın Anastasiadis bu yetkileri kurucu devletlere vermemizi mi istiyor? Ancak birbirimizi anlayabilmek için somut fikirler istiyoruz. Hedef sadece AB’de, BM’de ortak temsiliyet ve her iki tarafın da rızasına ihtiyaç olmaması için (merkezî hükümette) çok kısıtlı yetkiler ise o zaman iki devletten söz ederiz. Fikri buysa, bize söylesin ki iyi niyetle değerlendirelim.”

‘MADEM ÖYLE ANASTASİADİS NEDEN ENDİŞELENİYOR?’

Gazetenin “AB üyesi olarak kararların büyük bölümü talimat olarak Brüksel’den geliyor” hatırlatması üzerine, “durum buysa Sayın Akıncı neden işlevsizlikten endişeleniyor?” sorusunu yönelten Cumhurbaşkanı Akıncı, “bu yetkiyi Kıbrıs Türk tarafına verirsek, (eli ile tırnak işareti yaparak) ‘azınlık’ devletin işleyişini engeller söylemi var. Azınlık-çoğunluk mantığını bırakmamız lazım. Kıbrıs’ın küçük bir ülke olarak AB içerisinde diğerleri gibi eşit yetkiye sahip olduğunu Politis de yazdı. Dolayısıyla öteki tarafı ortak olarak, kaderini ve geleceğini kurduğun birisi olarak görmemiz gerek. Birbirimizi nasıl engelleyeceğimizi konuşmuyoruz. Ortak kabul edilen ilkeler, dünya ve Avrupa ilkeleri olacak çünkü Avrupa Birliği üyesi olacağız” dedi.

‘GÜVENLİK-TEHDİT KONUSUNU İLK BEN İFADE ETTİM’

Gazete, Rumların “gerçek endişeleri” diye ifade ettiği güvenlik ve garantiler konusunu yönelttiği Akıncı, “bir tarafın güvenlik ihtiyacının öteki taraf açısından tehdit olarak algılanmaması gerektiği ilkesini ilk ifade eden benim” vurgusunda bulundu, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Ben söyledim, sonra Sayın Anastasiadis bir tarafın güvenliğinin öteki tarafından tehdit olarak görülmemesi gerektiğini söyledi. Güvenliği aşırı söylemlerden kaçınarak başarırız. Kıbrıs Türk tarafı, bugünkü durumdan (garantiler) tek bir noktayı bile değiştiremeyeceğini söylerse Rum tarafı kabul edemez. Rum tarafı, ki Crans Montana’da söyledi, sıfır asker ve sıfır garanti istiyoruz derse o zaman sıfır sonuç elde ederiz.”

Akıncı “çözümden sonra herhangi bir sayıda asker veya garantiler kalırsa Kıbrıslı Rumların endişeleri nasıl göğüslenecek?” sorusuna karşılık, “bir denge olmalı, Kıbrıslı Türklerin nasıl hissettiğini, Kıbrıslı Rumların nasıl hissettiğini görmemiz ve adım adım ilerlememiz lazım” dedi, şunları ekledi:

“Örneğin, kalması konusunda uzlaşılanlar dışındaki askerin çekilmesi aşamalı olacak. Bir miktar kalacağını kabul etmemiz gerek. Bunları Crans Montana’da BM Genel Sekreteri’nin huzurunda görüşecektik. Türk Başbakan Crans Montana’ya gelmeye hazırdı, maalesef birileri Sayın Çipras’ın gelmesini engelledi. Burada mesele herhangi bir tarafın aşırı yaklaşımlarıyla çözülemez. Anladığımız, Ankara’daki görüşmenin sonucu Türkiye ve Yunanistan’ın bunun için çalışacağıdır.”

BM Genel Sekreteri’nin 1960 garantilerinin sürdürülebilir olmadığı ve sonlanması gerektiği söylemi hatırlatılarak buna katılıp katılmadığı sorulan Akıncı, şunları ifade etti:

‘DÖNÜŞÜMLÜ BAŞKANLIK KABUL EDİLDİ Mİ?

“Kıbrıslı Rum lider siyasi eşitliği bile kabul etmeye hazır değilken, kabul etmiyorum. Sayıca çoğunlukta olan toplumun daha küçük toplum üzerinde tahakkümü olacağı izlenimi olduğu sürece sayıca az olan toplum her korumayı arayacak ve bunu sadece bir yönde arayacak. Kıbrıslı Türkler yetkiyi ve refahı paylaşma iradesi olduğunu ve bu ülkede nasıl ortak olarak yaşayabileceğimizi görmezse bu alanlarda hiçbir şey değişemez. Eski yakınlaşmaların kabul edilip edilmediğini görmemiz gerekir. Garantiler konusunu sordunuz, fakat olumlu oy dışında dönüşümlü başkanlık kabul edildi mi?”

Cumhurbaşkanı Akıncı, Rum Yönetimi Başkanı’nın 5 Ocak tarihli önerisinde dönüşümlü başkanlığa, fakat ortak oy pusulası ile atıf yaptığı hatırlatıldığında, “Kıbrıs’ta tartışıldı, başarılamayacağı ortaya çıktı. Çapraz ve ağırlıklı oy, evet. Ama aynı oy pusulasına hayır, çünkü Kıbrıslı Türkler için bunu kabul etmek kolay değil” ifadesini kullandı.

‘DESANTRALİZASYON HAKKINDA HİÇBİR ŞEY BİLMİYORUZ’

Desantralize federasyon ile ilgili detay istediği hatırlatılarak Anastasiadis’le yapacağı görüşmeden beklentisi sorulan Akıncı, “hala desantralizasyon hakkında hiçbir şey bilmiyoruz. Sayın Anastasiadis ile son görüştüğümde somut fikirler sunmadı. Daha desantralize federasyona dair özgün öneri varsa, buna kapalı değiliz. Kurucu devletlere ne kadar yetki verilecek, bunlar hangileridir? Detay bekliyorum, görüşmenin mantığı budur. Telefonda bana, hazırlıklı geleceğini söyledi” dedi.

Akıncı’ya müzakerelerin resmen başlaması için ne istediği de soruldu. Genel Sekreter’in Kıbrıs geçici danışmanı Jane Holl Lute ile yapılmakta olan çalışmayı hatırlatarak, “BM, ortak zemin bulmak için (Lute ile) birlikte çalışmamızı istedi” diyen Cumhurbaşkanı Akıncı, Lute’un ne zaman geleceği, belge getirip getirmeyeceği sorulduğunda ise “henüz dönüşüyle ilgili somut tarih yok” dedi ve şunları söyledi:

‘LUTE’DAN BELGE BEKLEMİYORUZ’

“Ancak bize herhangi bir belge vermesini beklemiyoruz. Önemli olan, aynı şeylerden mi söz ettiğimizi, ortak vizyona sahip olup olmadığımızı görmek. Siyasi eşitlikten söz ederken başka bir şey anlaşılabilir. Daha önce (Sayın Anastasiadis) bu konuya aynı açıdan bakıyordu. Aynı tavrı koruyup korumadığını göreceğiz. Sonuç alma olasılığını zedelemek istemiyorum ancak Crans Montana’dan sonra olgular daha iyi olmadı. Bu kader, AB içerisinde bölünmüş bir ülkede kalmak bize yakışmıyor. Kıbrıslı Türkler açısından hayatî önemde olan siyasi eşitlik konusunda uzlaşamazsak, o zaman ilerleyemem ve bunu da çok net söylüyorum. Ucu açık bir prosedüre başlamaya da hazır değilim.”

Gazetenin “yani bir takvim mi istiyorsunuz” sorusuna karşılık, “Tabii ki” vurgusu yapan Akıncı şöyle devam etti:

“Bunu artık sadece ben söylemiyorum. BM Genel Sekreteri de söylüyor ve zannederim sizin toplumunuzdaki çözüm isteyenler, bu gerekliliğini hissediyor. Bugün, prosedürün tamamına dair üç sütunlu belge önerisi olduğunu işitiyorum. Vardığımız bütün yakınlaşmalar halihazırda tutanakların hepsinde siyah renkle yazıldı. Bunda başka zaman harcamamız için neden yoktur.”

‘O DÖNEM KAPANDI’

Anastasiadis’in, Guterres Çerçevesi ile ilgili tezlerini yazılı sunmasını istediği hatırlatılarak görüşü sorulan Akıncı, “Birbirimize yazılı öneri verme aşamasında değiliz, o yapıldı ve o dönem kapandı. Şimdi resmi müzakere sürecinde değiliz, ortak bir zemin olup olmadığını araştırma dönemindeyiz” dedi. Guterres Çerçevesi’nin ortak zemin olup olmadığı sorulduğunda ise, Akıncı, “O da bir parçasıdır. Fakat, o noktada da anlaşmazlıklar vardır, çünkü 30 Haziran belgesinin doğru belge olmadığını iddia ediyor. Ancak tek bir belge vardır, o da 30 Haziran 2017 tarihlidir” ifadesini kullandı.

Cumhurbaşkanı Akıncı, çerçeve ile ilgili daha fazla izahat ve açıklama mı gerektiği sorusuna karşılık ise şunları söyledi:
“4 Temmuz’da müzakereciler düzeyinde bir görüşme söz konusudur ancak sonucunda herhangi bir uzlaşma sağlanmamıştır. Fakat BM Genel Sekreteri’nin raporunda ifade edilenden ve belirli bir tarihi olandan başka ikinci bir belge yoktur. Belge tektir ve 30 Haziran 2017 tarihlidir.

‘ORTAK NOKTAYI BULDUK AMA RUM TARAFI GERİ ÇEKİLDİ’

Fakat, önemli olan, ortak anlaşmaya varılan yakınlaşmalardır. Siyasi eşitlik konusunda ortak bir noktaya vardık. Şu an, ciddi bir şekilde geri adımın atıldığını görüyoruz, bunun ciddi örneği de EastMed’le ilgili söylenilenlerdir. Anastasiadis, bu ifadeyle bize, iki mesaj gönderdi. Birincisi, enerji, Kıbrıslı Türkler için hayati bir konu olarak düşünülmüyor ve ikincisi, artık Bakanlar Kurulu düzeyinde de bir olumlu oyun gerekli olduğu konusunda hemfikir değildir. Bu, tamamen kabul edilemezdir ve bize, Guterres çerçevesiyle ilgili konuşma marjı vermiyor.”

TC Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu’nun, Türkiye’nin her şeye; iki kesimli iki toplumlu federasyona, konfederasyona ve iki devlet çözümüne açık olduğunu söylediği hatırlatılarak, “Kıbrıs Türk tarafı ile Türk tarafı arasında fikir ayrılığı var mı?” sorusunun yöneltildiği Akıncı, “Bakınız, ben toplumumu temsil ediyorum. Müzakereler, ezelden beri Kıbrıslı Türk lider ile Kıbrıslı Rum lider arasında yapılmaktadır ve her bir tarafta bir iç diyalog da vardır” dedi, şunları ekledi:

‘BANA ANASTASİADİS HAYÂL KIRIKLIĞI YAŞATIYOR’

“Elbette Türkiye, sadece Kıbrıslı Türkler için değil, Kıbrıs’ın tamamı ve bölge için de önemlidir. Bu, fikirlerimizin %100’ünün uyuşması gerektiği anlamına gelmiyor. Benim, durumlara farklı baktığım zamanlar da olabilir ve gerekli görmem halinde, inisiyatif alabilirim. Endişe veren ve hayal kırıklığı yaratan, Kıbrıslı Rum muhatabımın bir karşılık vermemesidir.”

Akıncı, Mont Peleran’da harita sunulmasından mı söz ettiği sorulduğunda ise, “Mont Peleran’dan başlayıp Crans Montana’da sona eren süreçten ve aynı zamanda Kıbrıs’taki görüşmelerden bahsediyorum. Crans Montana’da, Türkiye’nin yardımcı olmaya çalıştığını söylemem gerekir. Bu, gizli bir şey değildir ve bunu BM, AB ve Mogherini de gördü. Türkiye, BM Genel Sekreterine bazı sinyaller verdi” dedi.

’45 YILDA SİYASİ EŞİTLİĞİMİZ BİLE KABUL EDİLEDİ’

Gazetenin, “bu belirsiz mesajlar yeterli mi? Birçok belirsizlik vardı” sorusuna karşılık da “ilerleme sağlanmadan önce her zaman, belirsizlik vardır. Bu, normaldir” diyen Akıncı, “45 yılın ardından nasıl belirsizlik olabileceği” sorusuna karşılık da, “fakat, 45 yılın ardından siyasi eşitliğimiz bile hala reddediliyor. Ve bu noktada bile hala belirsizlik vardır” vurgusunu yaptı.

Akıncı, gazetenin “son dönemde sizin ve Anastasiadis arasında güven eksikliği olduğunu görüyoruz. Fakat, siz bu pozisyonlardasınız ve çok zamanımız yoktur. Artık birlikte nasıl çalışabilirsiniz?” sorusuna karşılık, “güven inşa edilebilir, fakat laflarla değil eylemlerle” dedi, şunları ekledi:
“Kıbrıs sorunu şahsi bir meselemiz değildir. Bu ülkenin geleceği için toplumlarımız adına konuşuyoruz. Duygularımız temelinde eylemde bulunmamız gerekmez. Bunlar bir noktaya kadar geçerlidir. Örneğin, cep telefonlarıyla ilgili. Bunun önemli olduğunu düşünüyorum, çünkü toplumlarımızın iletişimiyle alakalıdır. Neden bunu gerçekleştiremeyelim?”

 




Kaynak: BRT



YORUMLAR

Henüz Yorum Eklenmemiştir.Bu Haber'e ilk yorum yapan siz olun.

YORUM YAZ



YORUM YAZ

FACEBOOK YORUM
Yorum

YUKARI